Ekonomista i analitičar Martin Armstrong ocenjuje da vlasti kroz istoriju postaju sve autoritarnije kada osete da gube političku moć i kontrolu nad stanovništvom.
Prema njegovoj oceni, takav proces praćen je pojačanim nadzorom građana, ograničenjima slobode govora i podsticanjem ljudi da prijavljuju jedni druge državnim institucijama.
Armstrong kao jedan od najranijih primera navodi rimskog cara Maksimina Tračanina iz trećeg veka, tokom čije vladavine su, prema istorijskim zapisima, građani podsticani da prijavljuju druge, dok je država nastojala da preuzme sve veću kontrolu nad bogatstvom.
On smatra da su takve mere dovele do gubitka međusobnog poverenja i slabljenja ekonomije, jer su imućni građani počeli da čuvaju kapital umesto da ga ulažu.
Kao drugi primer Armstrong navodi Mletačku republiku, gde su 1310. godine uvedeni čuveni kameni sandučići poznati kao „Lavlja usta“, preko kojih su građani mogli tajno da prijavljuju prestupe, zavere i sumnjive aktivnosti.
Taj sistem je uveden nakon neuspelog pokušaja državnog udara Bajamontea Tjepola, a vremenom je postao deo obaveštajnog i bezbednosnog aparata Mletačke republike.
Međutim, zloupotrebe su bile toliko česte da su 1542. godine anonimne prijave uglavnom ukinute. Vlasti su ustanovile da su građani sistem koristili za lične obračune, osvetu i prijavljivanje političkih ili privatnih protivnika.
Armstrong povlači paralelu i sa Istočnom Nemačkom, gde je Štazi izgradio ogromnu mrežu saradnika i doušnika koji su izveštavali o prijateljima, komšijama, kolegama, pa i članovima porodica.
On navodi primer svog poznanika koji je nakon pada Berlinskog zida dobio uvid u sopstveni dosije Štazija i otkrio da su ga ljudi koje je smatrao prijateljima godinama prijavljivali tajnoj policiji.
Prema Armstrongu, posledica takvih sistema nije samo narušavanje privatnosti već i postepeno uništavanje poverenja među ljudima.
On današnje sisteme masovnog nadzora u Sjedinjenim Američkim Državama i Evropi posmatra kao nastavak istog istorijskog obrasca, upozoravajući da države u trenucima političke nesigurnosti sve češće proširuju mehanizme kontrole nad stanovništvom.
Armstrong zaključuje da podela na „vlast i narod“ postaje jedan od glavnih faktora slabljenja političkih sistema kada institucije prestanu da građane posmatraju kao nosioce suvereniteta, a počnu da ih tretiraju kao potencijalnu pretnju koju je potrebno nadzirati i kontrolisati.
