Arheolozi su u Barseloni prvi put posle gotovo 700 godina otvorili grobnicu kraljice Elisende od Monkade, jedne od najuticajnijih žena srednjovekovne Evrope.
Njeni posmrtni ostaci nalazili su se u Kraljevskom manastiru Santa Marija de Pedralbes, koji je sama osnovala u 14. veku. Istraživanje je sprovedeno povodom obeležavanja 700 godina od osnivanja manastira.
U grobnici je pronađena drvena kutija sa ostacima kraljice, kao i delovi raskošnih tkanina, tragovi zlatom vezene svile i aromatičnog bilja. Analiza je pokazala da je Elisenda preminula u sedamdesetim godinama i da je u poznim godinama verovatno bolovala od osteoartritisa.
Kraljica Elisenda rođena je oko 1292. godine u moćnoj plemićkoj kući Monkada. Udajom za kralja Đaumea Drugog od Aragona postala je deo jedne od najznačajnijih vladarskih dinastija zapadnog Mediterana.
Iako su mnoge kraljevske udovice tog vremena posle smrti muža odlazile iz javnog života, Elisenda je nastavila da ima veliki politički, društveni i ekonomski uticaj. Živela je u palati pored manastira koji je osnovala i decenijama ga štitila, finansirala i razvijala.
Istoričari je smatraju jednom od najznačajnijih ženskih pokroviteljki srednjovekovne Katalonije. Manastir Pedralbes, zahvaljujući njenoj podršci, postao je jedna od najuglednijih verskih ustanova tog doba i danas je jedan od najbolje očuvanih gotičkih spomenika u regionu.
Posebnu pažnju istraživača privukla je neobična dvostruka grobnica kraljice Elisende. Sa strane crkve prikazana je kao vladarka u kraljevskoj odeći, sa grbom Aragonske krune i simbolima moći. Sa strane manastirskog klaustra predstavljena je kao skromna pobožna udovica, bez spoljašnjih znakova kraljevske vlasti.
Novo istraživanje pokazalo je da se ne radi o jednom sarkofagu koji prolazi kroz zid, kako se ranije mislilo, već o dve odvojene grobne komore. Istraživači smatraju da je ovaj raspored namerno osmišljen kako bi prikazao dvostruki identitet Elisende — kao vladarke i kao pobožne žene posvećene manastirskom životu.
Tokom istraživanja manastirskog kompleksa arheolozi su ispitali i osam srednjovekovnih grobova. Pronađeni su ostaci 25 osoba, kao i fragmenti pergamenta, pisanih dokumenata i srednjovekovnih notnih zapisa.
Naučnici sada sprovode DNK analize kostiju i zuba kako bi potvrdili identitet pojedinih osoba, utvrdili moguće porodične veze i dobili više podataka o poreklu, zdravlju i načinu života ljudi koji su bili povezani sa manastirom.
Otvaranje grobnice kraljice Elisende omogućilo je retki uvid u pogrebne običaje srednjovekovne aristokratije, ali i u ulogu moćnih žena koje su oblikovale verski, politički i društveni život Evrope u 14. veku.
