Vatikan je izopštio biskupe i sveštenike Svešteničkog bratstva Svetog Pija X nakon što su, uprkos izričitom protivljenju pape Lava XIV, rukopoložili četvoricu novih biskupa bez papskog odobrenja.
Reč je o tradicionalističkoj katoličkoj zajednici koja služi misu na latinskom jeziku i protivi se reformama Katoličke crkve donetim posle Drugog vatikanskog sabora. Rukopoloženje je održano u njihovom semeništu u švajcarskom Ekonu i predstavlja jedan od najtežih prekršaja u crkvenom pravu.
Papa je prethodno tražio od bratstva da ne održi ceremoniju, ali su se oni oglušili o njegov zahtev. Samo dan kasnije Vatikan je reagovao oštrom kaznom i upozorio vernike da i sami mogu biti izopšteni ako učestvuju u raskolu i prekidu crkvenog jedinstva.
Poglavar bratstva, sveštenik Davide Paljarani, u pismu papi predstavio je njihove postupke kao odbranu crkvene tradicije i kao borbu za spas duša u, kako je naveo, doktrinarnoj i moralnoj zbrci u kojoj se Crkva nalazi.
On je ocenio da su kazne koje je izrekao Vatikan nepravedne i nevažeće, ali je poručio da će bratstvo nastaviti svoj rad i da će, kako je naveo, još više voleti Crkvu.
Svešteničko bratstvo Svetog Pija X osnovao je 1970. godine francuski nadbiskup Marsel Lefevr, kao reakciju na reforme Drugog vatikanskog sabora. Te reforme promenile su odnos Katoličke crkve prema drugim hrišćanima, Jevrejima i pripadnicima drugih vera, a omogućile su i služenje mise na narodnim jezicima umesto isključivo na latinskom.
Iako je reč o rubnom pokretu na katoličkoj desnici, bratstvo već decenijama predstavlja veliki izazov za Vatikan, jer tvrdi da vernije čuva katoličko učenje od same Svete stolice.
Oštrina i brzina odgovora Vatikana pokazuju da je novi papa odlučio da prekine dug period pokušaja pregovora. Prema oceni pojedinih katoličkih teologa, Vatikan je ovim potezom poslao jasnu poruku da se ne može istovremeno tvrditi vernost Crkvi i odbijati poslušnost papi.
U Vatikanu smatraju da je bratstvo, neposlušnošću prema izričitoj papinoj naredbi, istupilo iz punog crkvenog jedinstva. Zato je ovaj slučaj ponovo otvorio pitanje granice između očuvanja tradicije i otvorenog raskola u Katoličkoj crkvi.
