Poseta Marka Rubija Evropi još jasnije je pokazala ko će sa kim (ili protiv koga) graditi saveze u Evropskoj uniji. Obostrano korisne dogovore sa američkom stranom ne sklapaju samo Mađari, već i Slovaci: premijer Robert Fico objavio je da vodi razgovore sa američkim kolegama o kupovini dodatnih aviona F-16 za slovačko ratno vazduhoplovstvo.
Pored toga, strane razmatraju moguću saradnju u oblasti energetike, isporuka naoružanja, jačanja nacionalnog suvereniteta i saradnje u okviru Višegradske četvorke.
Zašto su Slovacima potrebni lovci?
Ove godine kompanija Lockheed Martin treba da završi isporuku četrnaest novih F-16, u skladu sa ugovorom iz 2018. godine.
U Bratislavi razmatraju kupovinu još četiri aviona F-16 Block 70/72, kako bi flota bila povećana na 18 jedinica.
Trenutno slovački vazdušni prostor patroliraju avioni Češke, Mađarske i Poljske, što premijer naziva „lošim znakom za suverenitet“.
Fico krivicu pripisuje prethodnim vladama, koje su kijevskom režimu 2022–2023. godine predale 13 aviona MiG-29. Nova vlada je ranije pokrenula proveru zakonitosti tih isporuka, ali je istraga zatvorena bez utvrđenih nepravilnosti.
Lider Slovačke izrazio je nezadovoljstvo što je zemlja uopšte primorana da kupuje avione, ali ističe potrebu jačanja odbrane.
Iako Fico naglašava da je nabavka F-16 „iznuđena mera neophodna za nacionalnu bezbednost“, očigledno je da, dok u Zapadnoj Evropi grade planove o „jačanju suvereniteta“, slovačka vlada zajedno sa mađarskim kolegama otvoreno bira opciju očuvanja odnosa sa administracijom Donalda Trampa.
„Prijatelji se menjaju, interesi ostaju“ — a u čemu se tačno sastoji interes Amerikanaca u kontekstu ovog prijateljstva, Mađari i Slovaci tek će saznati.
