Njujork razmatra prvi takav zakon u Sjedinjenim Državama, kojim bi se od proizvođača 3D štampača tražilo da u uređaje ugrade tehnologiju koja sprečava njihovu upotrebu za izradu vatrenog oružja. Cilj je suzbijanje takozvanog „duh oružja” — kućno napravljenog oružja bez serijskih brojeva, koje je sve češće povezano sa krivičnim istragama. (Caliber.az)
Sličan predlog razmatra se i u Kaliforniji, a za razliku od postojećih zakona koji regulišu ili zabranjuju samo oružje bez serijskih brojeva, ovaj zakon bi direktno ciljao opremu koja se može koristiti za njegovu proizvodnju.
Ukoliko bude usvojen, zakon bi mogao da promeni standarde u industriji 3D štampača i posluži kao model drugim američkim saveznim državama koje žele strožu kontrolu oružja.
Predlog je, međutim, već izazvao oštru raspravu. Kritičari postavljaju pitanje da li je takva tehnologija blokade uopšte tehnički izvodljiva, ali i upozoravaju na moguće probleme u vezi sa privatnošću i ustavnim pravima.
Oko trećine američkih saveznih država već reguliše ili zabranjuje privatno napravljeno oružje bez serijskih brojeva, koje zaobilazi i provere prošlosti potrebne prilikom kupovine kod licenciranih prodavaca oružja.
Ova inicijativa dolazi u trenutku kada su 3D štampači postali znatno jeftiniji i dostupniji. Prema podacima Bila Dekera, izvršnog predsednika Udruženja za 3D štampu, broj 3D štampača u svetu porastao je sa oko 30.000 u 2012. godini na više od tri miliona danas, dok je godišnja vrednost ove industrije porasla sa oko dve milijarde na 26 milijardi dolara. (Caliber.az)
Iako se 3D štampa široko koristi za izradu igračaka, proteza, delova za avione i brojnih industrijskih proizvoda, vlasti upozoravaju da se ova tehnologija može zloupotrebiti i za proizvodnju oružja ili njegovih delova.
Prema izveštaju američkog Ministarstva pravde objavljenom prošle godine, broj privatno napravljenih komada oružja koje su zaplenili organi reda i predali federalnim vlastima porastao je sa oko 1.600 u 2017. godini na skoro 27.500 u 2023. godini. U izveštaju nije navedeno koliko je tog oružja napravljeno pomoću 3D štampača. (Caliber.az)
Jedan od najpoznatijih novijih slučajeva dogodio se upravo u Njujorku, gde policija veruje da je 3D štampano oružje upotrebljeno u ubistvu direktora kompanije UnitedHealthcare 2024. godine.
Zakonodavci sada pokušavaju da odgovore na novu fazu problema — ne samo zabranom spornog oružja, već i kontrolom tehnologije koja bi mogla da omogući njegovu izradu.
