Četrnaest država ponovo je potvrdilo da je presuda međunarodnog arbitražnog suda iz 2016. godine, kojom su odbačena široka teritorijalna potraživanja Kine u Južnom kineskom moru, konačna i pravno obavezujuća.
Zajedničko saopštenje povodom desete godišnjice presude potpisali su Sjedinjene Američke Države, Velika Britanija, Filipini, Japan, Australija, Novi Zeland, Kanada, Nemačka, Italija, Estonija, Letonija, Litvanija, Rumunija i Slovenija.
One su se usprotivile jednostranim i destabilizujućim postupcima, uključujući upotrebu sile i prinude, i osudile angažovanje obalske straže, vojnih i paravojnih brodova radi ometanja i zastrašivanja drugih država.
Evropska unija je u odvojenom saopštenju ocenila da presuda predstavlja važnu odluku za mirno rešavanje međunarodnih sporova.
Postupak pred arbitražnim sudom pokrenuli su Filipini 2013. godine, nakon spora sa Kinom oko grebena Skarboro. Sud je 12. jula 2016. utvrdio da kineska potraživanja na osnovu takozvane linije od devet crta nemaju pravno utemeljenje u delovima koji premašuju prava predviđena Konvencijom Ujedinjenih nacija o pravu mora.
Kina je bojkotovala postupak i od početka odbacuje presudu. Peking tvrdi da sud nije imao nadležnost, da je odlukom narušen kineski suverenitet i da neće prihvatiti nijedan zahtev zasnovan na njoj.
Spor u Južnom kineskom moru i dalje je jedno od najopasnijih žarišta u Aziji. Poslednjih godina zabeležen je niz sukoba kineskih i filipinskih brodova, uključujući upotrebu vodenih topova, lasera i opasne manevre na moru.
Na delove Južnog kineskog mora, jednog od najvažnijih svetskih trgovinskih pravaca, pored Kine i Filipina, prava polažu Vijetnam, Malezija, Brunej i Tajvan.
:::
