Američki predsednik Donald Tramp potpisao je dve nove izvršne uredbe kojima pokušava da ograniči sticanje američkog državljanstva po rođenju i suzbije takozvani „turizam radi porođaja“, odnosno dolazak trudnica iz inostranstva u SAD sa namerom da im se deca rode na američkoj teritoriji i tako steknu državljanstvo.
Nove mere dolaze nakon što je Vrhovni sud SAD 30. juna oborio raniju Trampovu uredbu kojom je pokušano da se državljanstvo uskrati deci rođenoj u Americi ukoliko nijedan od roditelja nije američki državljanin ili zakoniti stalni stanovnik.
Trampova administracija sada tvrdi da su nove uredbe uže formulisane i da se oslanjaju na drugačije tumačenje istorijskih izuzetaka od prava na državljanstvo po rođenju.
Savetnik Bele kuće Stiven Miler poručio je tokom potpisivanja u Ovalnom kabinetu da je praksa „turizma radi porođaja“ novom uredbom zabranjena.
Prema analizi Centra za imigracione studije iz 2020. godine, procenjuje se da je tokom jednogodišnjeg perioda 2016. i 2017. između 20.000 i 25.000 žena doputovalo u SAD radi porođaja. Za poređenje, u Sjedinjenim Državama je tokom 2025. godine zabeleženo oko 3,6 miliona rođenja.
Nove uredbe predviđaju i ograničenja za decu rođenu u SAD čiji su roditelji zaposleni u stranim vladama, kao i za pojedince koji su prema američkim propisima klasifikovani kao „neprijateljski stranci“.
Pravni stručnjaci očekuju da će i ove mere vrlo brzo završiti pred sudovima. Organizacije koje zastupaju prava imigranata optužuju Belu kuću da pokušava da zaobiđe prethodnu odluku Vrhovnog suda, dok Američka unija za građanske slobode smatra da će nove uredbe teško izdržati ustavno-pravnu proveru.
Tramp je tokom potpisivanja ponovo kritikovao odluku Vrhovnog suda i poručio da su pojedinci izgradili čitav poslovni model oko dolaska stranih državljanki u Ameriku radi porođaja.
Suština pravnog spora leži u 14. amandmanu Ustava SAD, prema kojem osobe rođene ili naturalizovane u Sjedinjenim Državama i podložne njihovoj jurisdikciji imaju američko državljanstvo. Upravo će tumačenje te odredbe biti ključno u očekivanim novim sudskim sporovima oko Trampovih mera.
