Mreža mladih radikalnih izraelskih doseljenika poznata kao „Mladi sa brda“ sve agresivnije deluje na okupiranoj Zapadnoj obali, podižući nelegalna naselja i zastrašujući palestinsko stanovništvo kako bi ga primorala da napusti zemlju koju ovi aktivisti smatraju božanskim nasleđem jevrejskog naroda.
Pripadnici pokreta uglavnom žive izvan glavnih izraelskih naselja, u improvizovanim kampovima, prikolicama i malim poljoprivrednim ispostavama. Njihov cilj je da zauzimanjem novih teritorija onemoguće stvaranje buduće palestinske države.
Prema svedočenjima Palestinaca i snimcima koje su zabeležili aktivisti, pripadnici ove grupe ulaze na privatna imanja, zaustavljaju vozila, pljuju i provociraju stanovnike, a zabeleženi su i teži napadi na ljude, kuće i stoku.
Na jednom od snimaka maskirani napadači nasmrt tuku ovce na palestinskoj farmi, dok drugi snimci prikazuju mlade doseljenike koji bez dozvole ulaze u palestinske kuće i odbijaju da ih napuste.
Izraelski bezbednosni zvaničnici procenjuju da nasilno jezgro pokreta čine stotine tinejdžera i mlađih muškaraca. Bivši pripadnici izraelskih bezbednosnih službi tvrde da su pripadnici „Mladih sa brda“ odgovorni za gotovo svakodnevna uznemiravanja Palestinaca, ali i za fizičke napade, ubistva i paljenje imovine.
Radikalni doseljenici su u više navrata napadali i izraelske vojnike i policajce koji su pokušavali da uklone nelegalne ispostave ili uspostave red.
Pokret svoju ideologiju povezuje sa verskim cionizmom i uverenjem da jevrejski narod ima božansko pravo na čitavu biblijsku Zemlju Izraela, uključujući Zapadnu obalu.
Pojedini sadašnji i bivši pripadnici grupe otvoreno navode biblijske tekstove kao opravdanje za naseljavanje te teritorije.
„Bog nam je obećao ovu zemlju“, jedna je od poruka koje iznose pripadnici pokreta.
Bivši član grupe Jehuda Koen Cedek objasnio je da doseljenici imaju sopstveni sistem za brzo okupljanje u slučaju sukoba. U udaljenim ispostavama koriste čak i pištolje za eksere, čiji se pucanj čuje daleko, kao signal ostalim pripadnicima da dođu u pomoć.
Nasilje je posebno eskaliralo tokom leta. Posle sukoba u blizini naselja Havat Gilad, u kojem su poginula četiri Palestinca, jedan izraelski vojni rezervista i još jedan vojnik, desetine doseljenika upale su u palestinska sela i palile kuće i polja.
U mestu Kusra zapaljena je i džamija, a na njoj je na hebrejskom ispisana reč „osveta“.
U jednoj grupi na aplikaciji WhatsApp, koja objavljuje informacije povezane sa „Mladima sa brda“, sredinom avgusta pohvaljeno je nasilje u 39 palestinskih sela. U objavi se tvrdilo da je zapaljeno 47 vozila i 45 objekata, kao i da je povređeno 57 Arapa.
Posle napada Hamasa na Izrael 7. oktobra 2023. godine broj ovakvih ispostava naglo je porastao. Izraelske vlasti su u međuvremenu legalizovale desetine ranije neovlašćenih naselja i otvorile hiljade hektara zemljišta za jevrejske doseljenike.
Prema organizaciji „Mir sada“, tokom poslednje tri godine na Zapadnoj obali podignute su stotine nelegalnih ispostava. Izraelska vojska neke od njih ruši, ali doseljenici ih često ponovo podižu gotovo odmah.
Premijer Izraela Benjamin Netanjahu osudio je poslednji talas nasilja, dok je izraelska vlada istovremeno ocenila da se razmere problema preuveličavaju kako bi se demonizovao Izrael i umanjio značaj palestinskih napada na izraelske civile.
Američki ambasador u Izraelu Majk Hakabi nedavno je doseljenike koji terorišu stanovnike Kusre nazvao „teroristima“.
Kritičari izraelske politike tvrde da vlasti ne čine dovoljno da obuzdaju radikalne grupe. Bivši pripadnik izraelske službe unutrašnje bezbednosti Šin Bet Dvir Kariv ocenio je da problem nije u sposobnosti države da se obračuna sa njima.
„Ako Izrael može istovremeno da vodi tri rata – u Gazi, Libanu i Iranu – onda može da se izbori i sa malom grupom nasilnih ekstremista u sopstvenoj zemlji. Jedino objašnjenje je da Izrael ne želi da se bavi ovim problemom“, ocenio je Kariv.
