Novo veliko novinarsko istraživanje pokazuje da su iranski raketni i dron napadi naneli znatno veću štetu američkim vojnim bazama na Bliskom istoku nego što je Pentagon do sada javno priznavao.
Prema analizi zasnovanoj na satelitskim snimcima, video-zapisima sa društvenih mreža i službenim dokumentima američkog Ministarstva odbrane, pogođeno je najmanje 20 američkih lokacija u regionu, uključujući i glavno sedište američke mornarice u Bahreinu.
Posebno teško oštećena je baza Naval Saport Aktiviti Bahrein, jedina američka pomorska baza na Bliskom istoku. U napadima koji su trajali od kraja februara do juna, pogođeni su glavno komandno sedište, više od deset drugih zgrada i dva ključna terminala za satelitsku komunikaciju.
Američki vojni vrh tvrdi da u samoj bazi nije bilo poginulih i da napadi nisu ozbiljnije ugrozili operativnu sposobnost vojske. Ipak, Sjedinjene Države su u međuvremenu evakuisale većinu osoblja iz kompleksa, dok je na terenu ostao samo manji broj neophodnih ljudi.
Zbog razmera štete, američka vojska sada razmatra potpunu rekonstrukciju baze u Bahreinu, ali i smanjenje svog prisustva u Kuvajtu i Saudijskoj Arabiji.
Unutar američkog vojnog vrha sve ozbiljnije se razgovara o premeštanju pojedinih baza ili njihovih ključnih funkcija dalje ka zapadu, kako bi bile van dometa iranskih projektila i bespilotnih letelica.
Prema dosadašnjim procenama, objekti koji su uništeni u napadima verovatno neće biti ponovo građeni na istim mestima. Umesto toga, komandni i kontrolni centri mogli bi biti premešteni duboko pod zemlju, dok bi preostali kapaciteti bili raspoređeni širom regiona kako ne bi predstavljali laku metu.
Kao jedna od mogućih novih lokacija za američke snage pominje se i Izrael, mada konačne odluke još nisu donete.
Finansijska šteta mogla bi biti ogromna. Procenjuje se da bi samo izgradnja zgrada sličnih onima koje su uništene u Bahreinu mogla da košta oko 400 miliona dolara. U tu sumu nisu uračunati troškovi uklanjanja ruševina, dodatnog ojačavanja objekata i druga neophodna obnova.
Prema posebnim procenama, ukupna šteta na američkim bazama u regionu mogla bi da dostigne između 2,2 i 5,1 milijardu dolara.
Baza u Bahreinu izgrađena je u vreme kada Iran još nije raspolagao sadašnjim arsenalom preciznih raketa i dronova. Upravo su ovi napadi pokazali koliko su američke baze u Persijskom zalivu postale ranjive na moderno oružje.
Pojedini američki vojni zvaničnici i pre ovog sukoba upozoravali su da su baze u Zalivu nedovoljno zaštićene. Predlog da se instalacije premeste zapadnije pojavio se još tokom prvog mandata Donalda Trampa, ali tada nije bilo konkretnih poteza.
Američka komanda je tokom rata prioritet dala zaštiti ljudstva, a ne objekata. Prema američkim tvrdnjama, Iran je ispalio više od 8.000 projektila i dronova, dok su samo dva pogotka dovela do žrtava među američkim vojnicima.
Ipak, materijalna šteta i ranjivost baza sada otvaraju mnogo veće pitanje: da li je dosadašnja američka vojna arhitektura na Bliskom istoku uopšte održiva u eri preciznih raketa i masovne upotrebe dronova.
