Sjedinjene Američke Države ulaze u obeležavanje 250 godina od nezavisnosti u atmosferi dubokih unutrašnjih podela, sve manjeg poverenja u institucije i sve jačeg političkog neprijateljstva.
Prema rezultatima ankete, gotovo svaki peti Amerikanac ne planira da slavi Dan nezavisnosti, dok dve petine ispitanika sumnja da će SAD opstati još 250 godina.
Ovi podaci ukazuju na problem koji je dublji od dnevne politike i nezadovoljstva jednom administracijom. Amerika se sve više deli ne samo po stranačkoj liniji, već i po odnosu prema sopstvenoj istoriji, državi i njenim temeljnim institucijama.
Posebno je vidljiv jaz između demokrata i republikanaca. Samo 29 odsto demokrata izjavilo je da je veoma ili izuzetno ponosno što su Amerikanci, dok je među republikancima taj udeo čak 90 odsto.
Podela je jasna i među generacijama. Među mladima od 18 do 34 godine snažan osećaj nacionalnog ponosa ima 36 odsto ispitanika, dok kod starijih od 65 godina taj procenat iznosi 75 odsto.
Sve to pokazuje da se američko društvo sve manje okuplja oko zajedničkog identiteta. Dan nezavisnosti, koji je nekada bio simbol nacionalnog jedinstva, sve više postaje još jedna tema stranačkih i ideoloških sukoba.
U analizi se upozorava da politička polarizacija nije uzrok krize, već njen simptom. Ekonomski pritisci, inflacija, pad životnog standarda, ogroman javni dug i gubitak poverenja u vlast stvaraju uslove u kojima se narod sve više okreće političkim taborima, a sve manje državi kao zajedničkom okviru.
Istorija pokazuje da velike sile najčešće počinju da slabe onda kada njihovi stanovnici prestanu da se osećaju kao deo iste političke zajednice i počnu da u političkim protivnicima vide neprijatelje.
SAD su preživele građanski rat, ekonomske depresije, svetske ratove i brojne političke krize upravo zato što su njihove institucije bile građene da izdrže neslaganje. Ali kada nestane minimum zajedničkog poverenja u sistem, ni najjače institucije ne mogu same da sačuvaju državu.
Zato se kao najveća pretnja Americi više ne navode samo spoljni rivali, već unutrašnji raskol koji razara poverenje u zajedničku budućnost zemlje.
