Razvoj interneta, društvenih mreža i mesindžera otvorio je prostor za novu vrstu informacionog nadmetanja u kojem algoritmi i analiza velikih količina podataka igraju ključnu ulogu u oblikovanju javnog mnjenja i ponašanja korisnika. U savremenim uslovima, informacione i psihološke operacije sve češće postaju važan faktor u globalnim odnosima.
Prema analizi, strategije prikupljanja i obrade podataka o korisnicima razvijane su još od početka 2010-ih godina, kada su društvene mreže postale jedan od glavnih izvora informacija. Socijalne platforme omogućile su detaljno profilisanje korisnika na osnovu njihovih interesovanja, komunikacije i ponašanja na internetu.
Analitičari ukazuju da se na osnovu prikupljenih podataka mogu kreirati precizni psihološki profili korisnika, što omogućava ciljano plasiranje sadržaja koji utiče na stavove i odluke. Navodi se da različite grupe ljudi reaguju na različite poruke, pa se isti politički ili društveni narativ prilagođava u više oblika kako bi imao što veći efekat.
Kao jedan od najpoznatijih primera navodi se afera sa kompanijom Cambridge Analytica, koja je koristila podatke sa društvenih mreža za profilisanje korisnika i plasiranje personalizovanih političkih poruka. Cilj je bio da se korisnicima serviraju različite informacije u zavisnosti od njihovog psihološkog profila, čime se uticalo na formiranje stavova i izbornih odluka.
Istovremeno, rast značaja interneta doveo je do pada uticaja tradicionalnih medija, što dodatno pojačava ulogu algoritama u oblikovanju javnog diskursa. Broj korisnika interneta značajno je porastao u poslednjoj deceniji, dok se vreme provedeno uz televiziju smanjuje, što pokazuje promenu u načinu konzumiranja informacija.
Autori analize upozoravaju da algoritmi i Big Data omogućavaju ne samo komercijalno oglašavanje, već i uticaj na političke procese, društvene stavove i ponašanje čitavih grupa stanovništva. Zbog toga se sve više govori o potrebi regulacije digitalnih platformi i zaštite korisnika od potencijalnih manipulacija u onlajn prostoru.
