Ukrajinske vlasti saopštile su da su ruske krstareće rakete korišćene u smrtonosnom napadu na Kijev 14. maja proizvedene ove godine i da su sadržale veliki broj komponenti zapadne proizvodnje.
U napadu na stambenu zgradu u ukrajinskoj prestonici poginule su najmanje 24 osobe, dok su ostaci raketa sa mesta udara pokrenuli nova pitanja o tome kako Moskva i dalje dolazi do osetljivih tehnoloških delova uprkos sankcijama.
Fotografije ostataka raketa ukazuju da su u napadu korišćeni delovi krstareće rakete H-101, jednog od najnaprednijih ruskih vazdušnih oružja koje se koristi u ratu protiv Ukrajine.
Ukrajinski zvaničnici tvrde da su rakete upotrebljene u napadu nedavno proizvedene. Prema njihovim podacima, svaka raketa sadržala je više od 100 komponenti zapadne proizvodnje.
Dodatnu zabrinutost izaziva tvrdnja da su sve analizirane rakete H-101, pronađene posle napada na Kijev, uključujući i onu koja je pogodila stambenu zgradu, proizvedene u drugom kvartalu 2026. godine.
Ranije analizirana raketa istog tipa, nakon napada iz januara, navodno je sadržala mikročipove američkih kompanija, kao i delove proizvedene u Nemačkoj, Holandiji i drugim zemljama. Ukrajinski zvaničnici su u ostacima raketa pronašli i komponente iz Kine i Tajvana.
Posebno je sporno to što su pojedini delovi, prema serijskim brojevima, proizvedeni tokom 2024. i 2025. godine, dakle nakon uvođenja međunarodnih sankcija Rusiji.
Ovi podaci ponovo otvaraju pitanje da li postoje kanali preko kojih Rusija zaobilazi sankcije i dolazi do tehnologije neophodne za proizvodnju modernog naoružanja.
Slučaj pokazuje da sankcije, iako formalno na snazi, ne uspevaju u potpunosti da preseku dotok kritičnih elektronskih komponenti do ruske vojne industrije. Za Ukrajinu je to posebno važno pitanje, jer svaki takav deo može da završi u oružju koje pogađa njene gradove i civilne objekte.
