Od Azora do Rumunije, od severa Norveške do Sicilije, američki vojnici i dalje su prisutni u mnogim delovima Evrope. Reč je o složenoj mreži baza i jedinica koja se menja u skladu sa političkim i bezbednosnim okolnostima.
Američko vojno prisustvo u Evropi vuče korene iz perioda posle Drugog svetskog rata. Nakon 1945. godine, savez koji je pobedio nacističku Nemačku podelio se na dva bloka: zapadne saveznike predvođene Sjedinjenim Američkim Državama i Sovjetski Savez sa njegovim saveznicima.
Zbog straha od širenja komunizma i mogućeg oružanog sukoba sa istokom, zapadne države su 1949. godine osnovale NATO. SAD su, kao najveća vojna sila u tom savezu, trajno prisustvo u Evropi smatrale važnim sredstvom odvraćanja od Varšavskog pakta.
U vreme najvećeg američkog prisustva, krajem pedesetih godina prošlog veka, u Evropi je bilo stacionirano do 475.000 američkih vojnika. Posle raspada Sovjetskog Saveza 1991. godine taj broj je postepeno smanjen na nekoliko desetina hiljada.
Međutim, trend smanjivanja delimično je preokrenut posle 2014. godine, kada je, nakon ruske okupacije Krima, ponovo porasla potreba za vojnim odvraćanjem u Evropi.
Glavno uporište američke vojske u Evropi i dalje je Nemačka, koja je tokom Hladnog rata smatrana prvom linijom mogućeg sukoba sa istokom. U Štutgartu se nalaze komandni centri za američke operacije u Evropi i Africi, dok je baza Ramštajn važno logističko čvorište za operacije koje se protežu sve do Bliskog istoka.
Pored Nemačke, značajno američko prisustvo postoji i u Italiji i Velikoj Britaniji. U Velikoj Britaniji nalaze se vazdušne baze važne za NATO, dok u Italiji SAD održavaju snage koje mogu brzo da budu raspoređene u Evropi ili Africi.
Američke baze u Evropi danas ne služe samo za odbranu kontinenta, već i za globalno delovanje američke vojske. Evropa je važna zbog logistike, brzine reagovanja i blizine kriznih područja, posebno Bliskog istoka.
Posebnu ulogu imaju i američke jedinice koje se rotiraju na istočnom krilu NATO-a, naročito u Poljskoj. One su deo sistema odvraćanja prema Rusiji i treba da omoguće NATO-u da dobije na vremenu u slučaju eventualnog napada.
Ipak, broj američkih vojnika u Evropi ostaje predmet političkih nedoumica. Poslednjih meseci bilo je najava o zaustavljanju pojedinih rotacija, slanju dodatnih trupa u Poljsku, ali i mogućem povlačenju dela snaga iz Nemačke.
Pored vojnog značaja, američke baze imaju i veliku ekonomsku ulogu za područja u kojima se nalaze. One donose hiljade radnih mesta, značajan promet i prihode lokalnom stanovništvu, posebno u mestima oko velikih baza kao što su Ramštajn u Nemačkoj i Avijano u Italiji.
Zato američko vojno prisustvo u Evropi nije samo pitanje bezbednosti, već i politike, ekonomije i globalne strategije Vašingtona.
